/uncategorized/wyjasnienia-pip-w-zwiazku-z-koronawirusem/

Wyjaśnienia PIP w związku z koronawirusem

W związku z licznymi wątpliwościami, dotyczącymi stosowania przepisów prawa pracy odnoszących sią do relacji między pracodawcą a pracownikami w sytuacji zagrożenia zarażeniem koronawirusem SARS-CoV-2, Państwowa Inspekcja Pracy przygotowała odpowiedzi na pytania dotyczące tej problematyki. Dodatkowe informacje i zalecenia w związku z ryzykiem zarażenia koronawirusem znajdują się także na stronie internetowej Głównego Inspektoratu Sanitarnego:  https://gis.gov.pl/

 

Czy pracownik może odmówić wyjazdu  w rejony, gdzie występuje koronawirus, ze względu na groźbę zarażenia?

Zgodnie z art. 210 § 1 Kodeksu pracy w razie gdy warunki pracy nie odpowiadają przepisom bezpieczeństwa i higieny pracy i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika albo gdy wykonywana przez niego praca grozi takim niebezpieczeństwem innym osobom, pracownik ma prawo powstrzymać się od wykonywania pracy, zawiadamiając o tym niezwłocznie przełożonego.

Zatem pracownik, którego pracodawca wysyła w delegację (wyjazd służbowy) w rejony zagrożone koronawirusem, może odmówić wykonania takiego polecenia ze względu na bezpośrednie zagrożenie swojego życia lub zdrowia oraz ryzyko rozprzestrzenienia choroby w kraju tzn. narażenie na niebezpieczeństwo innych osób.

Dla pracodawcy i pracownika przy podejmowaniu decyzji dotyczących wyjazdu służbowego w rejony zagrożone powinny być wiążące zalecenia, komunikaty właściwych organów państwowych, w szczególności Państwowej Inspekcji Sanitarnej, czy Ministerstwa Spraw Zagranicznych.

Jeżeli pracownik zdecyduje się na wyjazd w regiony gdzie może być narażony na zarażenie koronawirusem, wówczas pracodawca powinien ocenić ryzyko związane z takim wyjazdem i zapewnić pracownikowi odpowiednie środki ograniczające ryzyka związane z możliwością zarażenia patogenem oraz podjąć działania, które zminimalizują potencjalne zagrożenie, np. zorganizować tak wyjazd, by czas przebywania w niebezpiecznym miejscu był jak najkrótszy.

 

Czy pracodawca może zlecić dodatkowe badania lekarskie pracownikowi, który  powraca do pracy po wyjeździe do regionu/kraju, w którym był narażony na zakażenie koronawirusem?

Prawo pracy określa zasady kierowania pracowników na badania lekarskie i przeprowadzania badań wstępnych, okresowych i kontrolnych pracownika. Przepisy nie przewidują kierowania pracownika na badania w związku ze zwiększonym ryzykiem zachorowania na choroby wirusowe. Zgodnie z art. 229 Kodeksu pracy pracownik podlega badaniom profilaktycznym: wstępnym – przy przyjęciu do pracy, a także okresowym i kontrolnym. Zakres i częstotliwość badań okresowych ustala lekarz zgodnie ze wskazówkami metodycznymi w sprawie przeprowadzania badań  profilaktycznych.  Badania kontrolne są wykonywane w przypadku, gdy niezdolność pracownika do pracy trwała dłużej niż 30 dni.

Tryb i zakres badań profilaktycznych pracowników są uregulowane przepisami rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 39 maja 1996 r.  w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, z zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w kodeksie pracy (Dz. U z 2016 r. poz. 2067).

Zgodnie z przepisem § 6 wskazanego rozporządzenia przeprowadzenie badań lekarskich poza terminami wynikającymi z częstotliwości wykonywania badań okresowych i orzekanie o możliwości wykonywania dotychczasowej pracy może zachodzić w przypadku: konieczności przeniesienia pracownika do innej pracy ze względu na stwierdzenie szkodliwego wpływu wykonywanej pracy na zdrowie pracownika (art. 155 § 1 Kodeksu pracy); stwierdzenie u pracownika objawów wskazujących na powstanie choroby zawodowej (art. 230 § 1 Kodeksu pracy); stwierdzenia niezdolności do wykonywania dotychczasowej pracy u pracownika, który uległ wypadkowi przy pracy  lub u którego stwierdzono chorobę zawodową, lecz nie zaliczono do żadnej z grup inwalidów art. 231 Kodeksu pracy). Skierowanie na przeprowadzenie badania  wydaje pracodawca po zgłoszeniu  przez pracownika niemożności wykonywania dotychczasowej pracy.

Przepisy Kodeksu pracy oraz wspomnianego rozporządzenia nie uprawniają natomiast pracodawcy do skierowania pracownika na badania lekarskie w sytuacji, gdy np. pracownik jest przeziębiony i może zagrażać innym pracownikom, bez zgody tego pracownika, jeżeli nie zbiega się to z terminem  kolejnego badania okresowego.

Stosownie do art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U z 2019 r. poz. 537 z późn. zm.) lekarz może przeprowadzić badanie lub udzielić innych świadczeń zdrowotnych, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie, po wyrażeniu zgody przez pacjenta. Wyjątki w tym zakresie przewiduje w szczególności ustawa z 5 grudnia 2008 r.  o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń  i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U z 2019 r. poz.1239 z późn. zm.).

 

Czy pracodawca może zabronić pracownikowi wykorzystania urlopu, jeżeli ma on być wykorzystany w kraju, gdzie jest duże ryzyko zainfekowania koronawirusem?

 Pracodawca nie ma podstaw prawnych do zbierania informacji dotyczących miejsca wypoczynku pracownika, a pracownik nie jest zobowiązany do ujawniania miejsca spędzania urlopu wypoczynkowego.

 

Czy pracodawca może nie dopuścić do pracy pracownika, który wraca do pracy z pobytu w kraju/regionie objętym działaniem koronawirusa?

Pracodawca nie jest uprawniony do dokonywania samodzielnie oceny stanu zdrowia pracownika. Niedopuszczenie pracownika do pracy, ze względu na potencjalne zarażeniem wirusem może narazić pracodawcę na zarzutu o nękanie, czy stosowanie mobbingu.

 

Czy pracodawca w ramach profilaktyki i kwarantanny może pracownikowi powracającemu z regionów objętych działaniem koronawirusa zaproponować czasową pracę z domu?

Jeśli pracodawca uzyskał informacje, że pracownik przebywał w strefie gdzie mógł zostać zarażony koronawirusem, może zaproponować pracownikowi świadczenie pracy zdalnej. Warunki świadczenia pracy w domu powinny zostać uzgodnione w porozumieniu stron stosunku pracy. Nie mogą one naruszać powszechnie obowiązujących przepisów prawa pracy np.  norm czasu pracy.

 

Czy pracodawca ma prawo wysłać na urlop pracownika wracającego z wypoczynku z regionu objętego koronawirusem?

Pracodawca nie może zobowiązać pracownika powracającego do pracy z pobytu w strefie zagrożonej koronawirusem do wykorzystania urlopu wypoczynkowego. Nie jest też właściwy do podejmowania działań izolujących pracownika w ramach kwarantanny

pełna treść artykułu ip.gov.pl/pl/wiadomosci/108072,wyjasnienia-pip-w-zwiazku-z-koronawirusem.html

Obowiązki pracodawcy w zakresie BHP

Osoby pracujące i przebywające na terenie przedsiębiorstwa powinny być bezpieczne, za to odpowiada pracodawca. Różne uchybienia w realizacji tego obowiązku skutkują poważnymi następstwami. Utrata zdrowia lub życia, częściowa lub całkowita niezdolność do pracy, pogorszenie poziomu życia — to tylko niektóre z nich. Odpowiedzialne podejście przedsiębiorcy do kwestii BHP jest nie tylko koniecznym przestrzeganiem wymogów prawa, to także budowanie pozytywnego wizerunku firmy.

Odbycie szkoleń BHP przez pracownika jest bardzo ważne, dzięki niemu zostaje on uświadomiony, jakie niebezpieczeństwa mogą wystąpić w trakcie podejmowania codziennych obowiązków służbowych. Osoby, które w sensie prawnym nie są pracownikami (nie mają podpisanej umowy o pracę), nie zawsze są kierowane na badania lekarskie i szkolenia BHP, to leży w gestii pracodawcy. Trzeba jednak wiedzieć, że wszystko zależy od rodzaju wykonywanej pracy. Jeśli stopień zagrożenia związany z warunkami pracy jest duży, to pracodawca może żądać od osoby, z którą zawiera umowę cywilno-prawną, poddania się badaniu lekarskiemu i szkoleniu w zakresie BHP.

Szkolenia BHP

Pierwsze szkolenie BHP odbywa się jeszcze przed przystąpieniem do pracy. Szkolenie wstępne to instruktaż ogólny i stanowiskowy. W trakcie instruktażu ogólnego osoba szkolona dowiaduje się, jakie są podstawowe zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, te powszechnie stosowane i te obowiązujące w danym przedsiębiorstwie. Instruktaż stanowiskowy obejmuje zakres wiedzy, która ma umożliwiać bezpieczne wykonywanie konkretnych czynności na wybranym stanowisku pracy. Niektóre grupy pracowników powinny odbywać szkolenia okresowe co kilka lat. Jeśli pracodawca nie dopełnia swoich obowiązków w tym zakresie, może zostać obciążony karą finansową w wysokości nawet kilkudziesięciu tysięcy złotych.

Badania lekarskie

Po podpisaniu umowy o pracę pracodawca powinien wysłać pracownika na badanie lekarskie do placówki medycyny pracy. Badania lekarskie można podzielić na wstępne (robione jeszcze przed przystąpieniem do pracy), okresowe – w trakcie trwania stosunku pracy oraz kontrolne, które należy wykonać po dłuższym zwolnieniu lekarskim (trwającym powyżej 30 dni).

Ocena ryzyka zawodowego w przedsiębiorstwie

Warunki pracy muszą być bezpieczne. Audyt ryzyka zawodowego w firmie w istotny sposób przyczynia się do ochrony ludzkiego zdrowia i życia. Może oszczędzić wiele stresu i kłopotów, które występują np. przy wypadkach przy pracy.

Ryzykiem zawodowym nazywa się prawdopodobieństwo powstania niechcianych zdarzeń, związanych z wykonywaną pracą. Ich konsekwencją są straty, a także niekorzystne skutki zdrowotne, wiążące się ze sposobem wykonywania danej pracy i zagrożeniami zawodowymi. Ocena ryzyka zawodowego została określona w Dyrektywie Rady Wspólnot Europejskich (89/391/EWG), która mówi o poprawie bezpieczeństwa osób zatrudnionych. W wielu państwach UE obowiązek oceny ryzyka zawodowego obecny jest już ponad 20 lat. Ocenę ryzyka zawodowego przeprowadza się dla wszystkich stanowisk pracy w danym przedsiębiorstwie, niezależnie od liczby pracowników oraz rodzaju wykonywanych czynności.

Oceny ryzyka zawodowego należy zaktualizować zwłaszcza, gdy:

  • na danym stanowisku pracy miał miejsce wypadek,
  • powstają nowe stanowiska pracy,
  • wdrażane są zmiany w stosowanych środkach ochronnych,
  • wprowadzane są zmiany technologiczne lub organizacyjne na danym stanowisku pracy.

Obowiązek dokonywania audytu, zgodny z art. 226 Kodeksu Pracy, musi być realizowany na każdym stanowisku, również na takim, na którym pozornie nie obserwuje się żadnych zagrożeń np.: na stanowisku pracownika biurowego.

Bezpieczeństwo najlepszą reklamą firmy

Obecnie można obserwować wiele pozytywnie funkcjonujących firm, w których w sprawy bezpieczeństwa zaangażowany jest cały zespół, od pracowników fizycznych po kadrę menadżerską i właścicieli przedsiębiorstwa. Wszyscy dokładają wielu starań, by praca w firmie przebiegała jak najbezpieczniej. Przynosi to duże korzyści, np. do takiej firmy chętnie będą przybywać nowi pracownicy. Dobre opinie pracowników o firmie doskonale wpływają na jej atrakcyjny wizerunek.

Specjaliści firmy DAN-MAR mogą skutecznie i kreatywnie rozwiązać wiele problemów w Twojej firmie. Już dziś skorzystaj z kompleksowych usług w zakresie BHP i skontaktuj się  z nami!